Burgercoöperatie De Rijpel – Thema ‘Groen’

In dit artikel wil ik wat dieper ingaan op het groene onderdeel van Burgercoöperatie De Rijpel (BC De Rijpel). Onder de naam De Rijpacker zie ik een groen totaalconcept voor ogen, met o.a. kruidentuin, moestuin, bibliotheek, workshops, keuken, lab en meer.

De naam

“De Rijpacker” is een verbastering mijnerzijds van een term uit de 15e eeuw. Uit de documentatie op de Vinisva website: “De naam komt voort uit een Deurnese term uit het jaar 1453: ‘die rypecker op die gemeyn ecker’. Het woord dient in de Nederlandse taal overigens te worden uitgesproken en afgebroken met een streepje tussen rijp en akker! Het is dus rijp-akker en niet rij-pakker! Voor extra duidelijkheid heb ik gekozen voor ck i.p.v. dubbel k.”

De zaak op poten zetten is niet alleen een schop in de grond. We moeten op Rijpelberg helemaal van voren af aan beginnen. Zo zullen één of meer geëigende stukken grond moeten worden gevonden, plannen en personele planning op papier uitgewerkt, financiering geregeld, et cetera. Maar wat let ons om de fantasie zijn gang te laten gaan?

De Rijpacker wordt op een coöperatieve wijze geëxploiteerd. Het uitgangspunt is simpel en duidelijk: tegen een bijdrage in de vorm van geld of menskracht kunnen coöperatieleden producten zelf oogsten of met korting verwerven. Simpel gezegd is de doelstelling: verbouw en distributie van land- en tuinbouwproducten, kruiden, bloemen en planten en het kweken en onderhouden van insectenpopulaties.

Wat is het?

De Rijpacker is méér dan alleen een volkstuin, moestuin of een (zorg)boerderij. Het is een combinatie en bundeling van diverse activiteiten op het gebied van ecologisch en duurzaam boeren en tuinieren. Alle teelt is biologisch en geschiedt zonder hulp van chemische bestrijdingsmiddelen. Vleesproductie is vanwege klimaatdoelen en intensiviteit niet in de plannen opgenomen. Nu al, maar zeker op de langere termijn, zal er meer aandacht komen en zijn voor vleesvervangers, zoals insecten.

Niet exclusief, want vrij makkelijk uitbreidbaar, zijn er de volgende opties (in chronologische volgorde te ontwikkelen):

  • Kruidentuin: kruiden en oliën voor keuken, genezing en lichaamsverzorging
  • Moestuin: op beperkte schaal verbouwen van uiteenlopende AGF producten (= kleine of opstartversie van tuinderij en boerderij)
  • Insectenfarm: o.a. bijen (honing) en insecten (food)
  • Tuinderij: fruit (F) en noten van klein tot groot: bessen, bramen, frambozen, peren, appels, aardbeien, walnoten, kastanje, etc.
  • Boerderij: verbouw van aardappelen en groenten (AG) op grotere schaal. Extra aandacht kan er zijn voor minder bekende of vergeten, maar oergezonde groenten, zoals o.a. rettich en koolrabi.

De praktijk van alledag kan worden onderverdeeld in een aantal activiteiten, zoals aarde en gewassen voorbereiden, zaaien, aarde en gewassen onderhouden en oogsten. Deze kunnen zich manifesteren in de buitenlucht of binnen (kas). En wat te doen met de oogst? Als logisch vervolg zijn – op vaste locaties of in een zogenaamde ‘pop-up versie’ – een soort lab of praktijkruimte, een grote keuken en een kantine of restaurant voor te stellen.

Lab en keuken

In het lab (vergelijk het met de praktijkruimte van de apotheker of vroegere drogist) kunnen kruiden, oliën en andere producten worden verwerkt voor culinaire en cosmetische doeleinden of gezondheid.

In een grote keuken worden in gezamenlijkheid uiteenlopende gerechten bereid met producten uit de moes- en kruidentuin. Er kan worden gekookt voor derden en voor de eigen kantine, waar coöperatieleden tegen geringe vergoeding een maaltijd kunnen nuttigen. Op gezette tijden worden uiteenlopende culinaire evenementen georganiseerd. Het mag duidelijk zijn dat een behoorlijk creatieve en dynamische wereld kan worden gecreëerd.

Locatie

Er zijn in een eerder, verkennend stadium al enkele opties voor (deel)vestiging van De Rijpacker  verzameld. Locaties liggen nog niet vast en kan ik hier en nu dus nog niet noemen. Uiteraard is er een begin, maar de keuze hoeft zeker op termijn niet beperkt te blijven tot één plek. Het kan best zo zijn dat activiteiten verspreid worden uitgevoerd. Voor een goeie binding met de wijk is echter de vestiging van een centraal verzamelpunt voor exploitatie wenselijk.

Integratie van groene concepten

Uiteraard kan ook worden gekeken wat er al aan groene ideeën speelt en wat daarvan wellicht te integreren valt. In het concept Herenboeren (‘Samen duurzaam voedsel produceren’) brengt een groep mensen geld bij elkaar, waarmee een professionele boer op een stuk grond agrarische producten uit de grond haalt voor de deelnemers. In het Voedselbos worden een of meer percelen tot ‘voedselbos’ opgekweekt alwaar noten, fruit en andere eetbare gewassen worden geteeld. Leden gaan in dit concept zelfstandig ‘het bos in’ om producten te oogsten. Ongetwijfeld zullen er op dit gebied veel meer initiatieven in planning of uitvoering zijn.

Centrum voor Natuureducatie en Duurzaamheid

Samen met of na de start van De Rijpacker kan een multifunctioneel gebouw worden neergezet, dat activiteiten vanuit De Rijpacker en BC De Rijpel ondersteunt. Ziedaar het Centrum voor Natuureducatie en Duurzaamheid. Het CND omvat alle groene termen van deze tijd, zoals natuur, duurzaamheid, deeleconomie, circulaire economie en klimaat. Uiteindelijk kan het een  vrij uitgebreide en diverse bestemming krijgen:

  • Natuurbibliotheek
  • Scholing, trainingen en workshops
  • Kinderwerktuin
  • Tentoonstellingsruimte
  • Sociale werkplaats (productie)
  • Eco-kantine/restaurant
  • Tweede wijkcentrum

Mogelijk zijn allerlei vormen van samenwerking te vinden met bedrijven, scholen, verenigingen en maatschappelijke organisaties.

Terug op aarde

Elke fantasie moet eerst tot leven worden gebracht. We staan op dit moment nog met lege handen! Met dit groene maxi-concept wil ik duidelijk maken dat er gezonde, betaalbare en haalbare alternatieven bestaan. Vergeet ook de sociale aspecten niet: samen in de tuin werken, koken in een gezamenlijke keuken, multiculti culinaire evenementen, bio-verzorgingsproducten produceren in het lab, enzovoorts. Wat zou Rijpelberg opknappen van zowel De Rijpacker als een CND.

Hans Geurts

Logo_BCR2_xl

103 totaal aantal vertoningen, 2 aantal vertoningen vandaag

Laat ook anderen weten wat er speelt in uw eigen wijk!

Dit is niet ok

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *