Jan de Belleman als stadsomroeper in “Zo waar ut vruuger”

diow-zwuv-headerVoor het cultuurhistorische erfgoed van Helmond bestaat steeds meer belangstelling. Toch dreigt veel cultuurgoed in de vorm van gebruiken, taal, gebouwen of historische voorwerpen, verloren te gaan. ‘Heemkundekring Helmont’ tracht dit erfgoed te bewaken en te bewaren voor de toekomst, zodat het ook voor latere generaties in stand gehouden wordt. Heemkundekring Helmont hoopt met de rubriek “Zo waar ut vruuger” niet alleen de belangstelling voor het erfgoed te bevorderen, maar ook het heemwerk extra onder de aandacht te brengen.

Foto boven: Op 27 augustus 1921 vond in Mierlo een grote brand plaatst. In Helmond organiseerde men voor de slachtoffers een grote collecte. Deze groep verklede collectanten, gefotografeerd in de Molenstraat in Helmond met in het midden stadsomroeper Jan de Belleman.

Helmont- Een van de meest opmerkelijke figuren die Helmond heeft gekend was Jan Nooijen, die leefde van 1882 tot 1961. Hij was bekend als Jan de Belleman, de stadsomroeper. In 1915 werd hij door het gemeentebestuur aangesteld en dat werk als stads- omroeper heeft hij ruim veertig jaar lang uitgevoerd. Ouderen onder ons kunnen het zich nog herinneren. Met zijn bel, zijn damesfiets en zijn krachtige stem trok hij door de Helmondse straten om voetbalwedstrijden, bioscoopvoorstellingen en koopdagen aan te kondigen.

zwuv-jan-de-belleman-diow-jan

Jan de Belleman, met zijn bel en damesfiets trok hij door de Helmondse straten.

Dat waren prettige gebeurtenissen, maar soms moest hij ook vervelende aankondigingen doen. De meest vervelende was tijdens de oorlog. De Duitse bezetters gaven hem de opdracht om de burgers van Helmond te waarschuwen om met het schieten op Duitsers op te houden omdat anders de burgemeester, de commissaris van politie en de geestelijkheid zouden worden gefusilleerd.

Jan was niet alleen stadsomroeper, want hij had ook nog een viswinkel aan het Hemelrijksdijkje en hij was aanzegger bij begrafenissen. Als aanzegger kwam hij vertellen dat iemand was overleden. Familieleden, vrienden en anderen, die hem door de naaste familie waren aangegeven kwam hij op de hoogte stellen van de droevige gebeurtenis en eventueel uitnodigen voor de begrafenis. Toen in de jaren vijftig tal van Helmondse jongens als militair in Indonesië zaten werd er een blaadje uitgegeven dat onder de naam “De Belleman” het contact onderhield tussen Helmond en de tropen. Dat was rond de tijd dat Jan de Belleman uit het stadsbeeld is verdwenen en zijn fiets en bel werden vervangen door een auto en bandrecorder.

Martin Geerts, Heemkundekring Helmont

Hij deed van alles bovendien,
om in zijn weekloon te voorzien.
Bij een neutje op zijn tijd,
vergat hij alle narigheid.

Jan zag heel wat droefheid aan,
in zijn aanzeggers bestaan.
Je had het toen nog niet voor niets,
hij deed alles met zijn fiets.

Was er iemand dood gegaan
liep Jan helemaal voor-aan
alles ging toen nog te-voet
achter de wagen, liep de stoet.

Was een paard, voor het gespan,
dan was het de gewone man.
Zag men soms twee paarden gaan,
was een rijke heen gegaan.

Zat men naast hem in de mis
rook men af en toe nog vis.
Met de wierook in de kerk,
was het parfum zonder merk.

Als omroeper van de stad,
fietste hij zo heel wat af,
om het nieuwtje te vertellen,
of de nood-slacht af te bellen.

Vrijdags om een uur of negen,
stond Jan al zijn vis te wegen.
Was die dag begrafenis,
zag men hem niet met zijn vis.

Tot het einde van zijn leven,
is Jan belle-man gebleven.
Ik zie hem gaan, en denk aan iets,
zijn laatste ritje, zonder fiets.

(gedicht uit: Helmonders skréve zèlluf ….)

Reageren op dit verhaal? Schrijf deze op het invulformulier wat helemaal onderaan op deze pagina staat. Zo kunnen ook de mensen die geen facebook hebben toch uw reactie lezen!

1,986 totaal aantal vertoningen, 1 aantal vertoningen vandaag

Laat ook anderen weten wat er speelt in uw eigen wijk!

Dit is niet ok

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *