The Afronauts, 2012 van Cristina de Middel

Op 21 juli is het precies 50 jaar geleden dat de eerste mens voet op de maan zette. Museum Helmond toont in de expositie ‘Call to action: over vrijheid, macht en onmacht’ (te zien  tot en met 8 september) naast een aantal beeldbepalende, serieuze en soms humorvolle kunstwerken uit de periode 1980 tot heden, tevens een bijzonder toepasselijk kunstwerk. Het gaat om een nieuwe foto-installatie van de Spaanse fotografe Cristina de Middel (Alicante, 1975), die dit voorjaar in première ging in Centre Pompidou Parijs. De installatie maakt deel uit van een groter kunstproject waar De Middel sinds 2012 aan werkt, getiteld The Afronauts.

Zambia, 1964. Op het hoogtepunt van de ruimtewedloop tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie besluit de excentrieke natuurkundedocent Edward Makuka Nkoloso dat de Afrikanen ook mee moeten doen in de strijd om de ruimte. Hij organiseert een ruimtevaartprogramma en richt de Zambiaanse Nationale Academie voor Ruimteonderzoek op. Het doel is om de eerste Afrikaan naar de maan en daarna ook naar Mars te sturen en zo de Amerikanen en de Russen voor te zijn. Nkoloso traint een groep jonge Zambiaanse kadetten en bereidt hen voor op hun verblijf in de ruimte. Zo laat hij hen in een olievat van een heuvel af rollen en leert hij ze op hun handen te lopen, “de enige manier waarop mensen zich op de maan voort kunnen bewegen.” In een aluminium raket moeten een jonge vrouw, twee katten en een geestelijke de ruimte in worden gekatapulteerd. De katten dienen als gezelschap tijdens de reis, maar ook als “technologische instrumenten” die na landing in de ruimte uit de raket zouden worden geduwd om te zien of ze zouden overleven – en of de omstandigheden dus ook voor de mens leefbaar zouden zijn. De expeditie loopt echter spaak door een gebrek aan financiële middelen en de onverwachte zwangerschap van de jonge vrouw.

Het Zambiaanse ruimtevaartprogramma was dus slechts van korte duur, maar het toont de gedrevenheid en ambitie van een jong, pas onafhankelijk geworden land (Zambia, voorheen Noord-Rhodesië, verklaarde zich onafhankelijk op 24 oktober 1964). Of de onderneming serieus moet worden genomen, kan worden betwijfeld. Maar áls het één grote satirische grap is geweest, is Nkoloso nooit uit zijn rol gestapt: hij deed het vol overtuiging. Nkoloso’s zoon Mukuka zei later dat zijn vader de jonge kadetten niet alleen trainde voor de ruimtevaart: hij testte tegelijkertijd of ze klaar waren voor onafhankelijkheid in politieke zin. Hij leerde ze om (politiek) actief te zijn.

Dit wonderlijke verhaal gebruikt de Spaanse fotografe Cristina de Middel voor haar kunstproject The Afronauts (sinds 2012). Het bestaat uit een verzameling foto’s, tekeningen, een kunstenaarsboek en andere objecten. De Middel gebruikt naast gereconstrueerde documenten uit het verleden ook eigen foto’s van een geënsceneerde heropvoering van de gebeurtenis, waarop ze haar eigen fantasie losliet. Als fotografe onderzoekt ze in haar werk vaak de ambigue relatie tussen fotografie en werkelijkheid. De Middels versie van het ‘Afrofuturistische’ verhaal zit ergens tussen feit en fictie in. Het resultaat is surrealistisch en humoristisch, maar zet ook aan tot nadenken. In het werk schuilt een subtiele kritiek op de westerse positie en vooroordelen over het Afrikaanse continent. The Afronauts staat symbool voor de nieuwe onafhankelijkheid van Afrikaanse landen.

Als fotografe is Cristina de Middel aangesloten bij Magnum Photos, waar ze sinds 2017 Magnum nominee is. Na een carrière van tien jaar als documentairefotografe betekende de serie The Afronauts De Middels overstap op meer artistieke fotografie. In haar werk mengt ze documentaire en conceptuele fotografische praktijken en speelt ze met reconstructies en originelen. De Middel heeft talrijke awards gewonnen, waaronder de Infinity Award van het International Center of Photography in New York in 2013 en PHotoESPAÑA 2014 Best Photography Book in de categorie International.

Bereikbaarheid en tarieven Museum Helmond

Kunsthal Helmond maakt deel uit van Museum Helmond, samen met Kasteel Helmond. De beide locaties liggen in het centrum van Helmond en zijn gemakkelijk bereikbaar met de auto en het openbaar vervoer. Met de trein stap je uit op station Helmond, het is circa 10 -15 minuten lopen naar Kunsthal Helmond. Parkeren kan parkeergarage Boscotondo die zich onder de Kunsthal bevindt. Ga naar museumhelmond.nl voor actuele informatie over openingstijden, prijzen en het activiteiten- en tentoonstellingsprogramma.

credit: FotoStudio5700.nl

credit: Cristina de Middel

587 totaal aantal vertoningen, 4 aantal vertoningen vandaag

Laat ook anderen weten wat er speelt in uw eigen wijk!

Dit is niet ok

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *